Odszkodowanie dla podatnika VAT z OC sprawcy wypadku – kwota netto czy brutto?

Odszkodowanie dla podatnika VAT z OC sprawcy wypadku – kwota netto czy brutto?

Wbrew temu, co twierdzą niektórzy przedstawiciele zakładów ubezpieczeniowych wydając decyzje odszkodowawcze, podatek VAT można zaliczyć w poczet odszkodowania należnego z obowiązkowego OC sprawcy wypadku również wtedy, gdy poszkodowany jest przedsiębiorcą – podatnikiem VAT.

Sprawą rozróżnienia sytuacji wypłaty odszkodowania w kwocie netto oraz w kwocie brutto zajmował się Sąd Najwyższy. W treści uchwały podjętej w sprawie III CZP 14/1997 w dniu 22 kwietnia 1997 roku wskazał, że odszkodowanie za szkodę poniesioną przez podatnika VAT nie obejmuje podatku VAT tylko wówczas, gdy podatnik ten może zaliczyć ten podatek do swoich kosztów.

Analizując uchwałę należy wyciągnąć wniosek, że sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej oraz rejestracji jako podatnik podatku VAT nie powoduje automatycznie konieczności wypłaty odszkodowania w kwocie netto bez podatku VAT. Może się bowiem zdarzyć, że podatnik nie będzie miał prawa do dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Taka sytuacja występuje np. wówczas kiedy użytkowany przez poszkodowanego pojazd – uszkodzony w wyniku zdarzenia drogowego – nie był używany w działalności gospodarczej. Był wyłącznie prywatnym samochodem podatnika. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, nie był tym samym wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych. Jeżeli taki prywatny samochód przedsiębiorcy, będącego podatnikiem VAT, uległ wypadkowi z winy osoby trzeciej, wówczas przedsiębiorca ten będzie mógł żądać pełnego odszkodowania – zawierającego VAT – z polisy OC sprawcy.

Taka interpretacja jest konsekwencją zasady pełnego odszkodowania wynikającej z art. 361 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którą odpowiedzialny za szkodę musi pokryć wszelkie straty spowodowane zdarzeniem. Tym samym poszkodowany powinien otrzymać kwotę w pełni rekompensującą jego straty. Jeśli poszkodowany nie ma prawa do odliczenia podatku VAT, a zakład ubezpieczeń wypłaciłby odszkodowanie nie obejmujące tego podatku, poszkodowany naprawiając pojazd musiałby sam ponieść koszty podatku VAT. W takiej sytuacji doszłoby do naruszenia powyżej wskazanej zasady pełnego odszkodowania.